no movie? download macromedia flash  
 

Benodigde gereedschappen

<< reparaties in beeld brengen <<  >> lak & hout >>


\

BOEKENTIPS! Hier vind je een uitgelezen selectie van 16 "must have" boeken die de gitarist / gitaarbouwer / gitaar elektronicus een heel eind kunnen verder helpen!
Shiny Opium Overdrive - Booster, voor een weergaloze drive, genuanceerd, transparant en vol sustain

"Goed Gereedschap Is Het Halve Werk", en dat is een 100% ware uitdrukking. Dus 1 hele goede raad: bespaar hier niet onnodig op. 

Ik ga ervan uit dat iemand die aan een gitaar wil gaan klussen redelijk met z'n handjes kan werken, dus sommige gereedschappen kun je ook zelf maken, en dat scheelt enorm in de kosten. Waar van toepassing staat er een bouwbeschrijving.

 

Voor het klussen aan een gitaar zijn zowel vrij algemene gereedschappen nodig, als wel behoorlijk gespecialiseerde. De gespecialiseerde zul je vooral tegenkomen als je aan de fretten wil werken. 

 

Op deze pagina vind je een zo volledig mogelijke lijst van gereedschappen, en uitleg waarbij je ze nodig kunt hebben. Voor het gemak staat hieronder  een (beslist niet volledig) lijstje van leveranciers in Nederland genoemd. 

Shiny Sugar Overdrive, het kleine broertje van de Opium, dezelfde overdrive, zonder het booster kanaal, compact en vriendelijk geprijsd

voor de gespecialiseerde gereedschappen, materialen en onderdelen kun je terecht bij o.a.


Op onderstaande lijst zal vast het e.e.a. kunnen worden aangevuld of verbeterd: mocht je tips hebben, foutjes ontdekken? stuur gerust een mailtje!

Benodigdheden voor werken aan de fretten en de hals.

Shiny Twin True Bypass Looper: schakel je effecpedalen eenvoudig true bypass, of switch met 1 druk op de schakelaar tussen hele effectblokken

Shiny AB-box: voor schakelen tussen 2 gitaren naar 1 versterker, of 1 gitaar naar 2 versterkers

Vlakvijl

onmisbaar voor het vlakken van de fretten, je kunt een gewone vlakvijl gebruiken die je bij de bouwmarkt kunt kopen, maar ik weet uit ervaring dat de types specifiek voor fretten fijner werken, en - erg belangrijk -echt recht zijn.

Welke vlakvijl je ook gebruikt: de tanden dienen niet te grof te zijn, hierdoor kun je wat secuurder werken en haal je niet te snel te veel materiaal weg 

Daarnaast heb je twee types: met en zonder bovengreep. Met bovengreep is handiger, maar als je rustig werkt gaat het met een greeploze vijl ook prima.

Zelf maken?

Je kunt een vijl vrij lastig zelf maken ;-) maar je kunt wel een bestaande vlakvijl van een greep voorzien. 

Neem een stuk hardhout, zaag daar een blok uit met één vlakke zijde gelijk aan de maten van de vijl. Haal bij de bouwmarkt een potje epoxy-hars en lijm de vijl met de hars aan het hout. Uiteraard eerst goed beide vlakken ontvetten.

Gebruik geen constructielijm o.i.d., dat kan wel 's loskomen tijdens het vijlen,en dan zit je vijl vast in body of headstock. 

Fret (kroon) vijl

Wanneer je de fretten hebt gevlakt (meer info hierover in het hoofdstuk "herfretten") dien je de fretten opnieuw te kronen, oftewel: het vlak waar de snaar tegenaan komt dient zodanig afgerond te worden dat de snaar op een miniem dun lijntje de fret raakt, exact in het midden van de fret.

Dit kun je doen met een driekantvijltje, maar dat vereist een vaste hand en veel oefening. De kans is erg groot dat iemand zonder veel ervaring hiermee zijn nieuwe fretten verknoeit,.

Daarom raad ik iedereen aan om een fret (kroon) vijl te gebruiken. Je hebt setjes waarin drie verwisselbare vijltjes zitten die samen voor alle soorten fretmaten te gebruiken zijn. Je kunt ook losse vijlen met verschillende maten kopen, die zijn uiteraard enkel te gebruiken voor 1 specifiek type fretdraad.  

Fretdraad

Ruwe fretten worden oftewel geleverd in al geknipte en voor-gebogen setjes (aanrader, scheelt enorm veel gedoe om ze mooi voor te buigen, plus dat het buigen ook secuur gedaan dient te worden), en fretdraad wordt ook op rollen geleverd.  

Je hebt grofweg drie kroon maten waaruit je kunt kiezen, small, medium en jumbo. De dikte en lengte van de 'tang' (of baard) verschilt ook.  Voor verder uitleg over de voor-en-nadelen, hoe te kiezen en de juiste maten van de baard kun je terecht in het hoofdstuk 'herfretten'.

Frettang

Om fretten veilig en zonder schade uit het fretboard te verwijderen heb je een frettang nodig.

Deze heeft een scherpe en platte bek met een ronding naar boven. Hiermee kun je onder de fret komen en voorzichtig 'wiegend' de fret loskrijgen. Let op: lees eerst het hoofdstuk "herfretten" voordat je dit gaat doen.

Zelf maken?

Deze tangen zijn erg duur, maar als je een beetje geduld hebt kun je van een oude tang ook een frettang maken.

Ik gebruik zelf een combinatietang met een aangepaste bek, maar er zijn meer tangen te bedenken waaruit je een frettang kunt 'distilleren'.

Je gaat als volgt te werk:

Vijl uit de bek van de tang de rood gemarkeerde stukken (zwaar werk, dus als je een slijpmachine hebt: gebruik 'm)

de bek van de tang moet er uiteindelijk zo uitzien:

met de uitsparing krijg je een mooie ruimte waar de fret in past, en een bek die dun genoeg is om onder de fret te komen. Let er wel op dat je de zijkanten gelijkmatig afrondt, die dienen straks bij het heen-en-weer wiegen als hefboom, zijn ze niet mooi afgerond, dan krijg je butsen en deuken in je fretboard.

uitdeukhamer

Voor het inkloppen van fretten gebruik je geen gewone hamer, maar een zogenaamde uitdeukhamer. Deze heeft twee slagvlakken van kunststof, de ene wat harder dan de ander. Bij het inkloppen kun je altijd het best beginnen met het zachtste slagvlak, mocht je daar niet genoeg druk mee kunnen uitoefenen, dan wissel je.

Verder heb je ook uitdeukhamers met een los contragewicht in de kop. Dit gewichtje slaat 'terug' als je de hamer laat neerkomen en voorkomt hiermee dat je slagvlak terugstuitert op de fret. Handig, maar naar mijn mening niet nodig en vaak ook een stuk duurder in aanschaf.

Fretkniptang

Als de nieuwe fretten in het fretboard  zitten (En je een hals hebt ZONDER bindings, zie hieronder bij hoekkniptang) steken ze nog behoorlijk uit. Het mooiste is als je - voordat je ze gaat afschuinen - om ze zo dicht bij de hals als mogelijk af te knippen.

Hiervoor kun je opnieuw speciale daarvoor gemaakte tangen kopen, maar zelf maken kan ook ->

Zelf maken?

Hetgeen dat deze tangen doet verschillen van gewone 'monier' tangen (ook bekend als 'smalle nijptang') is dat de bovenkant van de bek geen ronding en geen inkeping heeft.

Goedkopere oplossing: een (oude) moniertang in de bankschroef, metaalvijl eroverheen en klaar is Kees:

vlak het rood gemarkeerde deel af totdat je een mooi recht aanzetvlak hebt.

Frethoektang

Mocht je een gitaar met bindings willen herfretten, dan komt er een lastig klusje om de hoek kijken. Bij een fretboard zonder bindings kun je  namelijk de fretten gewoon langs de hals afknippen en vervolgens afschuinen, bij een hals met bindings moet je de fretten vooraf exact op maat knippen, waarbij een klein stukje zonder baard over dient te steken.

Om dit netjes en zonder vervorming van de baard te doen, heb je een frethoektang nodig. Geen goedkoop tangetje, maar zeker nodig.

de rode delen op de fretbaard dienen bij een gitaar met bindings te worden verwijderd om er voor te zorgen dat de fret mooi over de bindings heen valt.

Scalpel / mes

De fretsleuven dienen - voordat je er nieuwe fretten in zet - goed schoongemaakt te worden. Alle lijmrestjes, vuil en splintertjes moeten eruit. Makkelijkst is om hiervoor een scalpel te gebruiken, of een heel dun afbreekmesje. Zorg ervoor dat het mesblad niet breder is dan de sleuf, zodat je 'm niet verbreedt. En wees ook voorzichtig dat je de sleuf niet dieper maakt.

Toetsbeveiliging

Of je nu  je fretten gaat kronen, voorverwarmen met een soldeerbout (zie verderop) of polijsten: zorg ervoor dat je toest veilig is voor vijl of solderbout. Dit kun je doen met een speciaal daarvoor bedoelde toestbeschermer, maar afplakken met schilderstape werkt ook perfect.

Afschuinvijl

nadat je de fretten in het board hebt zitten, ze mooi langs de hals hebt afgeknipt (of bij bindings: ze over de binding hebt liggen), dienen ze te worden afgeschuind om zo de scherpe randen eraf te halen.

Dit kun je per fret met een losse vijl doen, maar dat maakt het lastig om ze allemaal in dezelfde hoek te krijgen, en daarbij: de kans dat je te veel afvijlt is erg groot.

Hiervoor kun je beter een afschuinvijl gebruiken, je kunt 'm kopen, maar je kunt 'm ook zelf maken.

Zelf maken?

Dit is zeker niet erg moeilijk, maar houd er rekening mee dat je de hoek waarin je de vijl plaatst van te voren goed bepaalt. Ik heb een afschuinvijl gemaakt met een hoek van ongeveer 60 graden, maar mocht je een scherpere of flauwere hoek willen: dan kun je dit natuurlijk zelf naar smaak kiezen. 

 

Wel erg belangrijk: zorg er in ieder geval voor dat je nooit een hoek gebruikt waardoor je het deel van de fret raakt waar de hoge of lage E-snaar de fret raakt.

Hoe ga je te werk:

Zoek eerst een geschikte vlakvijl, voor dit klusje is een simpel bouwmarktmodel voldoende. Neem de lengtemaat en zaag vervolgens een stuk hardhout (geen vuren of andere zachthout soort: die gaan namelijk bij het vijlen door de beweging over de hals vervormen) met een  lengtemaat van de vijl. Hierna kun je met de hand, of met een cirkelzaag met hoekinstelling het rood gemarkeerde deel uitzagen (nogmaals: de hoek die jou het beste bevalt eerst zelf bepalen op je hals, met bijv. een geo-driehoek)

Heb je het mooi uitgezaagd, dan kun je twee dingen doen: je kunt de vijl nu op het haakse vlak lijmen, of je kunt - wat ik heb gedaan - een sleuf uitfrezen waar de vijl invalt/klemt.

Soldeerbout

Lijkt wat vreemd bij fretten, maar je hebt 'm nodig. Voordat je namelijk een oude fret verwijdert dien je 'm goed heet te stoken met een soldeerbout. Hierdoor wordt de (eventuele) lijm waarmee de fret in het fretslot is gezekerd vloeibaar en kun je 'm zonder al te veel moeite uit zijn sleuf halen. Let wel op dat je niet de toets raakt: gegarandeerd een mooie brandplek. Voor de veiligheid eerst de toets afdekken.

Radiusvijl/schuurblok

Mocht je fretboard nadat je de oude fretten hebt verwijderd er slecht aan toe zijn, dan kun je het fretboard opschuren zodat de toets weer mooi egaal wordt. Dit dien je vrij secuur te doen, vooral omdat er in de meeste fretboards een ronding zit. De radius van deze ronding is bij elke gitaar weer anders. er zijn speciale schuurblokken/vijlen te koop die exact de radius van je fretboard volgen. Maar wederom: prijzig! Wat je ook kunt doen (en dit is wat meer werk, maar te doen) is zelf een mal maken die als schuurblok kan dienen.

Zelf maken?

Span wat stevig folie (extra dik huishoudfolie, een stukje plastic tas etc.) over je fretloze hals, ergens tussen de 9e en 3e fret (bij benadering). Maak wat zelfdrogende klei aan en druk dit stevig over de hals. Hard laten worden, verwijderen en je hebt een perfecte afdruk van de radius van je hals. Schuurpapier in de uitholling en je kunt je fretboard schuren. Deze klei-afdruk is natuurlijk wel iets kwetsbaarder dan een houten model, maar als je voorzichtig te werk gaat werkt het prima.

Benodigdheden voor lak & finish

Voor het afwerken en/of repareren van het lakwerk kun je van alles gebruiken, van een simpele kwast tot en met een professionele spuitinrichting. Voor wat tips hieronder een overzicht van handige materialen en gereedschappen.

Voor de toepassingen: kijk bij het hoofdstuk: "Lak & Hout"

spuitpistool & compressor

Wil je echt de mooist mogelijke laklaag, dan kun je het beste een zogenaamde decorspuit + een compressor met vochtafscheider gebruiken.

De decorspuit (een spuitpistool, dat w.b.t. eigenschappen tussen de grote auto-spuiten en de airbrush zit) geeft een hele gelijkmatige en fijne spuitnevel, perfect voor hoogglans of (bijv. sunburst) effecten. De compressor is natuurlijk ook belangrijk: voor een goede en gelijkmatige luchtdruk is een compressor vanaf zo'n 24 liter inhoud goed te gebruiken. Verder is een vochtafscheider ook onontbeerlijk: deze filtert het vocht uit de luchtstroom en voorkomt hiermee dat je water meespuit met de lak.

Spuitbus

je kunt natuurlijk ook een spuitbus gebruiken, als je daar rustig en gelijkmatig mee spuit krijg je ook een mooie laklaag. Als ik een raad mag geven: gebruik geen lak op basis van acryl, maar eentje op basis van alkyd, dit is na uitharding goed bestand tegen krassen, en daarbij ook prima te polijsten.

Lak

Als je een verfpistool gebruikt, kun je je eigen lak aanmaken. Waar ik goede ervaringen mee heb:

voor blanke lakken een parketlak op alkydbasis, verdunnen met terpentine. Goed te polijsten en erg sterk en krasvast.

Voor gekleurde lakken: ook op basis van alkyd en na aanbrengen van kleur afwerken met 2 lagen parketlak.

Voor spuitbussen: zie hierboven.

Schuurpapier

Gebruik waterproof schuurpapier. Koop meerder vellen in verschillende korrels.

Bijv.: korrel 100 t/m 500 voor het grovere werk (verwijderen van oude lagen), en korrel 1000 als laatste voordat je gaat polijsten.

Polijstpasta

Voor het polijsten van de uitgeharde laklaag gebruik ik meestal Commandant nr. 4 in combinatie met een polijstvacht en een zilverdoek. Belangrijkste van polijsten is altijd: weten wanneer je moet stoppen. Als je te enthousiast aan de gang gaat zit je namelijk vrij vlot door je laklaag heen. Reden dat ik het altijd met de hand doe en nooit met een machine. Een mooie glans is alles wat je wil dus heb je die: stoppen.

 

Voor het polijsten kun je een polijstvacht gebruiken, maar een zachte (bijvoorbeeld een flanellen doek) werkt ook goed.

 

Lijm

Je hebt lijm nodig voor reparaties en voor het (extra) zekeren van ingeslagen fretten. Persoonlijk zweer ik bij secondenlijm: sterk, vrijwel onzichtbaar en bovenal: makkelijk op en in hele kleine vlakken aan te brengen. Let wel op: als dit hard is (en dat is snel!) dan kun je het met geen mogelijkheid nog weg krijgen, alleen grof schuren of wegvijlen, dus doekje bij de hand en elke gemorste druppel direct verwijderen.

Voor de rest zul je de meest algemeen bekende gereedschappen nodig hebben, een paar goede schroevendraaiers zijn onmisbaar, een dopsleutelsetje ook, maar ik ga ervan uit dat deze gereedschappen voor iedereen bekend terrein zijn en ik hoop dat ik je de opsomming van zo'n lijst mag besparen.

Op bovenstaande lijst zal vast het e.e.a. kunnen worden aangevuld of verbeterd: mocht je tips hebben, foutjes ontdekken? stuur gerust een mailtje!

sitemap

<< reparaties in beeld brengen <<  >> lak & hout >>